رمز و راز موفقیت برای ایجاد تغییرات

رمز و راز موفقیت برای ایجاد تغییرات

من همیشه از اینكه می توانم تغییرات پایداری را در افراد به وجود آورم به خود مغرور بودم . اما یك روز از خواب غفلت بیدار شدم . مردی كه زمانی به كمك من سیگار را ترك كرده بود،نزدم آمد،سیگاری روشن كرد، و گفت : تو موفق نشدی من كه كنجكاو شده بودم پرسیدم   منظورت چیست؟ (گفت ) پس از جلسه ای كه با هم داشتیم ، به مدت دو سال ونیم سیگار نكشیدم . اما یك بار در اثر فشار روحی ،سیگاری روشن كردم و از آن موقع تا كنون دوباره به سیگار پناه آوردم .همه اش تقصیر تو بود! تو ذهن مرا به طور كامل برنامه ریزی نكرده بودی (!گرچه صحبتھای این مرد، خالی از خشونت نبود، اما نكته مهمی را به من آموخت. من دریافتم كه ما باید شخصا مسؤلیت تغییرات خود را به عھده بگیریم.

هیچکس نمی تواند ذهن شما را  برنامه ریزی كند. این شما هستید كه باید خود را شرطی كنید. هر تغییری كه در خود ایجاد كنیم ، فقط جنبه موقت دارد، مگر اینكه خود را و تنھا خود ، نه كسی یا چیزی دیگر را مسؤول ایجاد آن تغییر بدانیم.خصوصا باید به این سه اصل، معتقد شویم:

1– تغییر، باید ایجاد شود نه اینكه خوب است تغییر كنم

2– من باید این تغییر را ایجاد كنم دیگران ممكن است راھنمایی كنند، اما مسئولیت با من است

3– من می توانم تغییر را به وجود آورم عادتھا راخودم ایجاد كرده ام ، پس  خودم هم می توانم آنھارا تغییر دھم.

عامل واقعی ایجاد تغییر، چیست؟

تغییر، هنگامی ایجاد می شود كه ما احساسی را كه نسبت به یك تجربه معین داریم، عوض كنیم. تا زمانی كه از كشیدن سیگار، لذت می برید، قادر به ترك آن نیستید. تغییر پایدار، هنگامی ایجاد می شودكه سیگار را چیزی تهوع آور و مایه مرگ بدانید. گرچه پذیرفتن این حقیقت دشوار است، اما عكس العملهای رفتاری ما ناشی از عواطف قلبی است و نه محاسبه هوشمندانه . ممكن است بدانید كه خوردن شكلات، برای سلامتتان مضر است، و معذالك آن را بخورید. چرا؟ زیرا محرك اعمال ما، لذت و رنجی است كه یاد گرفته ایم تا به بعضی از امور نسبت دهیم، نه چیزھایی كه عقلا صحیحی می دانیم.

ما، در مغز و ذھن خود تداعیھایی را برقرار كرده ایم و این تداعیهای عصبی است كه باعث رفتارهای ما می شود. چرا بیشتر كوششهایی كه برای تغییر عادت می كنیم، مؤثر واقع نمی شود؟ علتش آن است كه به عوارض مشكلات، یعنی به معلول توجه می كنیم، در حالی كه اگر علت را بر طرف نكنیم، مشكل دوباره تظاهرمی كند. شیوه ای كه من ابداع كرده ام  تداعی عصبی شرطی  شامل شش مرحله ساده، اما مؤثر است كه تغییرات پایداری را ایجاد می كند .

آنچه را كه واقعامی خواهید، روشن سازید .

1-بیشتر مردم به چیزهایی كه نمی خواھند ، توجه می كنند.

2– از اهرم روانی استفاده كنید .كاری كنید كه ایجاد تغییر ، امری اجتناب نا پذیر شود .

3– الگو ھای محدود كننده را در هم بشكنید . عادتھایی را كه به آن چسبیده اید، ترك كنید.

4– برای عادتھای قبلی، جانشینی پیدا كنید  . مبارزه با عواطف و رفتارها كافی نیست باید آنھا را با عادات بھتری جایگزین كرد.

5– رفتار تازه را شرطی كنید تا اینكه به صورت عادت تازه در آید.

6– آنرا آزمایش كنید تا از درستی عملكرد آن مطمئن شوید. چه عاملی مانع ایجاد تغییر می شود؟ بعضی از عقاید فردی و یا فرهنگی می توانند از ایجاد ممانعت كنند. بعضیھا نمی توانند باور كنند كه قادر به ایجاد تغییر هستند، زیرا قبلا سعی كرده و موفق نشدهاند. یا ممكن است تصور كنند كه ایجاد تغییر، مستلزم مقدمات طولانی و خسته كننده است. می گویند اگر چنین نبود، تاكنون تغییرات لازم را ایجاد كرده بودم  . علاوه بر این اگر مشكلی را كه سالھا در گیر آن بوده اند ظرف چند دقیقه حل كنند، در آن صورت باید جواب دوستان و خویشاوندان خود را بدهند.ممكن است بپرسند اگر كار به این آسانی بود، پس چرا اینھمه ما را نگران خود كردی؟

این محركهای منفی باعث می شود كه ما در ایجاد تغییر كو تاهی كنیم تا مورد تحسین دیگران قرار گیریم. خود را از شر این عقاید فرهنگی خلاص كنید و بدانید كه هر عمل تازه نتایج تازه در پی خواھد داشت. اكار و یا بی ثبات به حساب می آییم. برعكس افرادیكه با ثبات باشند، قابل اعتماد، محكم و درستكار به شمار می روند. این برداشتھا فشارهای بیرونی زیادی را بر ما وارد می كند كه شخصیت قبلی خود را حفظ كنیم و دقیقا مطابق انتظارات جامعه رفتار نماییم. فقط بدانید به همان سرعتكه می توانید مشكلی رابه وجود آورید. به همان سرعت هم می توانید راه حلی برای مشكلات بیابید!وقتی می بینید كه دیگران بسیار دیر تغییر می كنند با خود بیندیشید كه آیا عمل تغییر واقعا اینهمه طولانی است، یا اینكه این افراد آنقدر تغییر را به تاخیر می اندازند تا آنكه ناچار، به آن تن دردهند.

برای اینكه تغییراتی را به سرعت ایجاد كنید

اولین اعتقادی را كه باید در خود بوجود آورید اینست كه می توانید واقعا ھر چیزی راهم اكنون تغییر دهید. در شما هیچ اشكال و ایرادی نیست.نه اعصابتان در هم شكسته است و نه نیازی به اصلاح دارید. اگر دائما از جوابھای منفی اجتناب و از طرد شدن می هراسید علتش اینست كه مغزتان راهی مؤثر را برای فرار از رنج، دنبال می كند. اما اینكه بطور كلی از جنس مخالف بپرهیزیم نیز رنج آوراست! برای ایجاد رفتارھای تازه باید تغییری در روابط عصبی و ذهنی خود ایجاد كنید. عوامل لازم برای ایجاد هر نوع تغییر در زندگی هم اكنون در شما هست.

كافی است آنھا را فعال كنید. اگر می خواهید در بعضی از جنبه ھای زندگی خود بهبودی پدید آورید خواه این بهبود در زمینه رفتار باشد، خواه در زمینه عواطف و احساسات هم اكنون آن را مشخص كنید و با استفاده از مابقی مطالب این بخ ش به خواسته خود برسید. تداعی عصبی شرطی قدم اصلی شماره 1تصمیم بگیرید كه چه می خواھید و مشخص كنید كه چه عاملی مانع رسیدن به آن خواسته است.

بخاطر داشته باشید كه حواس خود را به هر چه متوجه كنیم همان را به دست می آوریم. پس به چیزهائیكه آنھا را نمی خواھید . فكر نكنید، بلكه افكار خود را به چیزھایی كه نمی خواھید ، متوجه سازید . به عنوان مثال هدف خود را  ترك سیگار قرار ندهید، بلكه تصمیم بگیریدكه سالمتر، شادتر و زنده تر از گذشته باشید.

هر چه در این زمینه دقیقتر باشید نیروی بیشتری برای ایجاد تغییرات سریع پیدا می كنید.پساز اینكه خواسته خود را مشخص كردید، موانع و مشكلات را نیز مشخص سازید.مثله رنج و ناراحتی ناشی از ایجاد تغییر را قابل پیش بینی است در نظرآورید. خواسته شما چیست ؟ چه موانعی برای رسیدن به آن وجود دارد.حتما تا كنون توجه كرده اید كه بعضیها وقتی دچار بیماری ساده ای می شوند، بسیار دیر بهبود پیدا می كنند .

هر چند كه این اشخاص واقعاٌ می خواھند كه بهبود یابند، اما از توجه و محبتی كه دیگران به آنھا می كنند و اجازه استراحتی كه به آنھا می دهند لذت می برند، و همین امر بطور نا خود آگاه معالجه آنان را به تعویق می اندازد. گاهی اوقات رفتارها و یا عواطف عذاب آور و دردناك، برای شخص دارای منافعی است كه آنھا را  فواید جنبی می نامیم. نیاز به این فواید جنبی ، غالبا  بزرگترین مانع ایجاد تغییرات پایداراست. آیا شما رفتارهایی دارید كه نیاز به تغییر داشته باشند، و در عین حال از آنھا استفاده های جنبی ببرید؟ این فواید جنبی را با رنجی كه به خاطراین رفتارها، در گذشته، حال و آینده متحمل شده، می شوید و یا خواهید شد مقایسه كنید. تداعی عصبی شرطی- قدم اصلی شماره 2 از اھرم روانی استفاده كنید:

رنج فراوان را به عدم تغییر و لذت زیاد را به تغییر فوری نسبت دهید. از خود بپرسید:

1– اگر این رفتار یا احساس را تغییر ندهم چه زیانھایی را متحمل خواھم شد؟

2– اگر این تغییر را ایجاد نكنم، در زندگی خود چه چیزهایی را از دست خواھم داد؟

3– رفتار قبلی در گذشته چه خسارتھای فكری، عاطفی، جسمی، مالی و معنوی به من زده است؟

4– تاثیر آن بر موفقیت شغلی و اطرافیان من چه بوده است؟

با طرح این پرسشها اثرات لذتبخش تغییر را در نظر مجسم كنید.

1– در صورت تغییر چه احساسی نسبت به خود خواهم داشت؟

2– با انجام این تغییر نیروی فعال من چه افزایشی خواهد یافت؟

3– خانواده و دوستان من چه احساسی خواهند داشت؟

4– چه احساسی از رضایت و شادمانی خواهم داشت؟

5– آیا من شایسته همه این محاسن نیستم؟

او برای ترك سیگار همه راهها را امتحان كرده و هیچیك مؤثر واقع نشده بود.تا اینكه دختر 6 ساله او وارد اتاق او شد و گفت پدر، خواهش می كنم خودت را نکش! من میخواهم كه تو در مراسم عروسی من شركت كنی !هیچ دلیل قانع كننده تری ممكن نبود او را مجاب كند كه كشیدن سیگار موجب مرگ است. سیگارها را همان روز از پنجره بیرون انداخت و پس از آن دیگر سیگار نكشید .

گاهی اوقات میزان رنج شما برای ایجاد تغییر كافی نیست ، اما رنجی كه عزیزانتان می كشند می تواند اهرم روانی نیرومندی بشمار آید.اگر برای ایجاد تغییری كوششھا كرده و به نتیجه نرسیده اید، شاید علتش نبودن اهرم روانی است. شما ممكن است ایجاد تغییری را مرتبا به تاخیر بیندازید تا آنكه خود را در موقعیتی قرار دهید كه ایجاد تغییر امری اجتناب ناپذیر باشد.اما اگر دلایل قوی و كافی  و اهرم مناسب داشته باشید، ناچار می شوید كه دست به عمل بزنید.

آیامی خواهید راه مطمئنی برای كاهش وزن به شماپیشنهاد كنم؟

دوست خوش اندامی راپیدا كنید و بھاو وجمعی دیگر از دوستان خود قول دهید كه به كمك غذاھای سالم و ورزشھای شادی بخش وزن خود راكم خواهید كرد. سپس به آنھا بگویید كه اگر پیمان خود را شكستید یك ظرف غذای مخصوص سگ خواهید خورد . خانمی كه از این روش استفاده كرده بود می گفت كه او و دوستش قوطی غذای سگ را در معرض دید خود گذاشته بودند تا قولشان را فراموش نكنند. هر وقت كه این دو نفر احساس گرسنگی می كردند و یا دلشان می خواست كه از ورزش طفره بروند آن قوطی را بر مداشتند و نوشته ھای روی آن را  كه مثلا نوشته بود محتوی ضایعات گوشت اسب می خواندند و همین موضوع باعث می شد كه بر سر خود بایستند.

تداعی عصبی شرطی- قدم اصلی شماره 3 الگوهای محدود كننده را درهم بریزیدآیا تاكنون پرنده ای را كه در اتاق به دام افتاده باشد، دیده اید؟ پرنده با تلاشی بی ثمر به جستجوی راه خروج بر می آید و خود را بارها به نزدیكترین شیشه پنجره می زند.آیا تاكنون كسی رادیده اید كه رفتارش شبیه آن پرنده باشد؟

این افراد ممكن است خیلی دلشان بخواھد كه به نتیجه برسند، اما اگر مرتبا كاری را تكرار كنند كه نتیجه بخش نیست، هرگزبه هدف نخواهند رسید. مانند همسر یا پدر و یا مادری كه دائما نق می زند اما نتیجه نمی گیرد و یا حتی نتیجه معكوس بدست می آورد. با انجام كارهای غیر منتظره ، الگوهای محدود كننده و بی نتیجه رادرهم بشكنید.مثلا در هنگام غر زدن جمله خود را قطع كنید، به زانو بیفتید و لبخند بزنید!به طرف آن شخص بروید،او را در آغوش بگیرید و بگویید كه چقدراو را دوست دارید.

برای برطرف كردن الگوھای محدود كننده چه راههای زیبا و فرحبخشی به نظرتان می رسد.برای اینكه یك الگوی تازه فكری، احساسی یا رفتاری را ایجاد كنید، باید در وهله اول الگوی قبلی را از بین ببرید. برای روشن شدن مطلب صفحه گرامافونی را به نظر آورید.كه هر وقت آن را می گذارید آهنگ معینی را پخ ش می كند . علتش آنست كه الگویی از شیارھای نامرئی بر روی آن حك شده است. مسلما نمی توانید هنگامی كه صفحه ای در حال پخش است، صفحه دیگری روی آن بگذارید و بطور همزمان به دو آهنگ گوش كنید .

پس اگر بخواھید رفتارهای گذشته را حفظ و رفتارهای تازه ای رادر همان زمینه ایجاد كنید وقت خود را تلف كرده اید. برای این كار به محض اینكه رفتار نا مطلوب گذشته از شما سر زد آن را با حركتی غیر عادی یا خنده دار قطع كنید. این كار مانند این است كه صفحه آهنگی را كه نمی خواھید بشنوید از دستگاه خارج كنید و با كمال خشونت آن را خط خطی نمایید، تا اینكه مطمئن شوید من بعد هرگز آن آھنگ نامطلوب را از آن نخواھید شنید. تغییر الگوهای رفتاری و عاطفی غالبا دشوار است. دلیل ش آن است كه ذھن ما، بر آن اساس  برنامه ریزی (شده است.

یكی از پژوهشگران برای اثبات این موضوع ، انگشت میمونی را مرتبا به جلو و عقب حركت داد و با كمك تصویر تلویزیونی نشان داد كه همزمان با این حركت، ارتباطی بین سلولھای مشخصی از مغز ایجاد می شود و هر چه آن حركت بیشتر تكرار شود، آن ارتباط، قویتر می گردد. وی صدها بار انگشت حیوان را حركت داد تا ارتباط وسیعی سلولھای آن منطقه از مغز ایجاد شود. اكنون مغز میمون برنامه ریزی شده بودو حتی پس از برداشتن عامل شرطی نیز آن حركت را تكرار می كرد.

بسیاری از ما، بر اثر تكرار، خود را آموزش داده ایم كه از جا در برویم… دراثر اضطراب و نگرانی بیمار شویم… ود خرا بی پناه حس كنیم… و یا به الكل پناه ببریم. چه واكنشهای مثبتی رامی توانید در اثر تكرار در خود به وجود آورید؟

آیا الگوهایی هستند كه به طور ناخودآگاه، بر زندگی ما اثربگذارند؟به عنوان مثال، بسیاری از مردم برای رسیدن به محل كار خود هر روز، اعمال معینی را تكرار می كنند .هر روز از همان خیابان عبور می كنند و از همان چھار راه می پیچند . ما مغز و جسم خود را آموزش می دهیم كه از الگوی خاصی تبعیت كند تا اینكه آن الگو به صورت عادت در آید. حتی اگر قرار باشد روزی از راه دیگری برویم، باز هم طبق عادت همان مسیر قبلی را پی ش می گیریم.

در هر یك از جنبه های زندگی ، الگو های رفتاری و عاطفی خاصی داریم كه ملكه ما شده اند و جزو ذاتمان به نظر می رسند. آیا كسانی را می شناسید كه عادت به خشم، یاس و فشار عصبی داشته باشند؟ شاید زمان آن فرا رسیده باشد و خود را برای احساس شادی و خوشبختی، هیجان و شكرگزاری آموزش دهید. آیا این كار، مشكل است؟ به سادگی می توانید الگوهای عاطفی قبلی را در هم شكنید و آنها را با الگوهایی لذتبخ ش عوض كنید.

هر چیزی را كه از آن استفاده نكنیم، كم كم از میان می رود.یكی از راههای ساده رفع الگوهای محدود كننده آن است كه از دچار شدن به آنھا خودداری كنیم. اگر از مسیرها یاتداعی ھای عصبی استفاده نكنیم، كم كم به طرف می شوند. اما توجه داشته باشید كه این موضوع در مورد خصوصیات مثبت نیز صدق می كند. اگر از شجاعت خود استفاده نكنیم ، شهامتمان كاهش می یابد . اگر قدرت اراده و پشتكارمان را عاطل بگذاریم و اگر شور و اشتیاقمان را اظهار نكنیم، آنھا نیز از میان می روند.هم اكنون تصمیم به كاری بگیرید كه باعث شود از نیرومندترین عواطف و احساسات خود استفاده كنید.

به خاطر داشته باشید ھر چیزی را كه ازآن بیشتر استفاده كنید، نیرومندتر می شود.عواطف ما نیز به تمرین و ورزش نیاز دارند، تا نه تنھا ما را به نتایج دلخواه برسانند، بلكه سالم و آماده نگاه دارند. تداعی عصبی شرطی – قدم اصلی شماره 4 جایگزین نیروبخشی برای الگوهای قدیم پیدا كنید. در مورد مراكز باز پروری معتادان تحقیقاتی به عمل آمده و معلوم شده است احتمال بازگشت به اعتیاد در مورد همه افراد، یكسان نیست.كسانی كه اجبارا اعتیاد خود را ترك كرده اند، پس از آزادی بلافاصله اعتیاد خود را از سر می گیرند. كسانی كه انگیزه درونی برای ترك اعتیادداشته اندبه طور متوسط تا دو سال به سوی مواد مخدر نمی روند.

اما كسانی كه جایگزین مناسبی مثلا وجه به مذھب یا كسب مھارتھای تازه  برای اعتیاد خود داشته اند به مدت ھشت سال یا بیشتر، از اعتیاد مجدد خودداری كرده و اغلب آنھا برای همیشه ترك اعتیاد كرده اند.

در بیشتر افراد، تغییر عادات جنبه موقت دارد، زیرا جایگزین مناسبی برای رهایی از رنج، یا كسب لذت پیدا نمی كنند . كافی نیست كه الگوهای نامناسب را بر طرف كنیم، بلكه باید جایگزینی برای آنھا پیدا نمائیم. تداعی عصبی شرطی-قدم اصلی شماره 5 الگوی تازه را شرطی كنید تا پایدار بماند.

یكی از درسھای واقعی در زمینه شرطی كردن را از یك تعمیر كار پیانو یاد گرفتم.او برای كوك كردن پیانو، آمده بود و وقتی از او صورتحساب را خواستم، گفت)باشد برای دفعه بعد (گفتم )مگر كار را انجام نداده ای ؟ او توضیح داد كه سیمهای پیانو محكم ھستند و برای اینكه فار آنھا ثابت بماند باید در فاصله ھای زمانی معینی دوباره تنظیم و كوك شوند.

این دقیقا همان كاری است كه در مورد هر نوع تغییری باید انجام دهیم.باید نظام عصبی خود را برای موفقیت تنظیم كنیم، آنهم نه یك بار، بلكه به طور مداوم.این كار، شبیه ورزش است. نمی توانید برای تمرین به یك باشگاه ورزشی بروید و پس از خارج شدن بگوئیدآه، من برای تمام عمر سالم شدم !قبلا گفتیم كه با حركت دادن انگشت یك میمون ،ارتباطات عصبی خاصی در وی ایجاد شد كه باعصث شد متوالیا همان انگشت را حركت دھد.

محققان ثابت كرده اند كه اگر در ضمن آزمایش، حیوان را هیجان زده كنند، ارتباطات عصبی قویتر می شود و نیاز چندانی به تكرار حركت نیست . اگر در هنگام تكرار یك عادت تازهویا تجسم آن عادت آنرا مرتبا با عواطف شدید مثلا شور و هیجان همراه سازیم، مسیر عصبی نیرومندی به سوی لذت احداث خواھد شد .

این نوع شرطی كردن باعث می شود كه به طور غیر ارادی به مسیر تازه الگوی رفتاری یا عاطفی  كشیده شویم. فراموش نكنید كه برای تقویت الگوهای تازه، با هر بار تكرار رفتار، پاداشی برای خود یا كسی كه به او كمك می كنید در نظربگیرید. هر نوع الگوی فكری ، عاطفی یا رفتاری كه به طور دائمی تقویت شود به صورت عادت در می آید. شرطی كردن نیرویی غیر قابل مقاومت ایجاد می كند. برای تبلیغ تلویزیونی نوعی نوشابه غیر الكلی ، از یكی از قهرمانان بسكتبال خواستند توپ راعمدا طوری پرتاب كند كه داخل تور نیفتد.

وی پس از نه بار پرتاب موفق، توانست یك پرتاب نا موفق انجام دهد! وی طوری در مورد پرتاب موفقیت توپ شرطی شده بود كه به طور غیر ارادی همه حركات را به طور صحیح انجام می داد و پ س از نه بار تمرین توانست یك حركت خطا انجام دھد . مسلما در مغز این ورزشكار كه نامش لاری بیرد است ارتباطات عصبی نیرومندی ایجاد شده است كه بطور غیر ارادی حركات معینی را متوالیاٌ انجام می دھد تا توپ وارد سبد شود.مطمئن باشید كه ھر رفتاری اگر بقدر كافی تكرار شودو با شدت عواطف ھمراه باشد، به صورت شرطی در می آید.

یكی از قواعد اساسی شرطی كردن آن است كه هر الگویی كه مرتبا تقویت شود، به صورت خودكار وانعكاس شرطی در می آید، و هر چیزی را كه تقویت نكنیم، كم كم از بین می رود. برای اینكه عادتهای مثبت و دلخواه رادر خود به وجود آورید، چه پاداشھای فكری، جسمی، یا عاطفی می توانید به خود بدهید؟ آیا می توان جوجه ای را به رقص واداشت؟ عجیب این است كه این كار، ممكن است. زیرا رفتارھای همه حیوانات  وهمین طور انسان قابل تغییر است. شیوه كار مربی این است كه حركات جوجه را به دقت زیر نظر می گیرد.همین كه جوجه به طور طبیعی حركتی را مطابق دلخواه مربی انجام داد، به او پاداشی به صورت غذا می دهندتا آن رفتار، تقویت شود.

در ابتدا، جوجه نمی داند كه به چه مناسبت به او غذا داده اند . ولی هر بار كه حركت معینی را انجام می دهد، به او پاداش می هند و آن حركت تقویت می شود تا سرانجام، جوجه یاد می گیرد كه چرخشھایی را مطابق میل مربی انجام دهد و تكرار و توالی این چرخشها، مانند رقص به نظر می رسد.بدیھی است كه انسانها پیچیده تر ازجوجه اند .اما همه ما،آموخته ایم كه در هنگام كار و یا در مدرسه رفتارهای معینی را انجام دهیم. چگونه می توانید از این اصل آموزشی برای ایجاد عادات خود در خودتان ، فرزندانتان و یا كاركنانتان استفاده كنید؟

شرطی كردن – تكنیك شماره 1

برای اینكه شرطی كردن مؤثر واقع شود، فاصله زمانی میان رفتار و پاداش دارای اھمیت اساسی است.تقویت رفتار باید درست در زمانی انجام شود كه رفتار دلخواه از او سر می زند.اگر این تقویت بعد از مدت طولانی انجام شود در سلسله اعصاب، عقلی ایجادمی شود، اما ارتباط عاطفی به وجود نمی آید .

به عنوان مثال، كسانی كه اتومبیل خود را در جای ممنوعه پارك می كنند، توسط پلیس جریمه می شوند.اما چون قبض جریمه را معمولا بعد از چند هفته می پردازند لذا رفتار نامناسب، با رنج كافی ھمراه نمی گردد.یقین داشته باشید اگر این اشخاص، ھر بار كه در جای ممنوعه پارك می كردند، بلا فاصله اتومبیلشان پنچر می شد، نه فقط آن رفتار ترك می كردند، بلكه رفتار مناسبی را هم جایگزین آن می ساختند!تمرین مربوط به تكنیك شماره 1فھرستی از پاداشھای لذتبخ ش تھیه كنید كه در صورت انجام  كارھای صحیح به خودتان بدهید. آنگاه عمدا موقعیتی پیش آورید كه با استفاده از آن پاداشها ، رفتار معینی را تقویت كنید

شرطی كردن تكنیك شماره 2

هنگامی كه رفتاری شرطی می شود، باید تا مدتی آنرا مرتبا تقویت كرد. هر بار رفتار دلخواهی را انجام دادید  مثلا اینكه پیش از سیر شدن از پشت میز غذا بلند شوید، و یا تعارف سیگار كسی را رد كنید  بلافاصله به خود پاداش دهید.

شرطی كردن تكنیك شماره 3

رام كنندگان حیوانات می دانند كه مثلا اگر هر بار كه دلفین پرشی را انجام می دهد به او پاداش دهند،بزودی تا پاداش را نگیرد پرشی را انجام نمی دھد. بدتر اینكه وقتی سیر شد دیگر نسبت به پاداش بی علاقه می شود. من و شما و نیز فرزندان، همكاران،و كسان دیگری كه با آنھا سر و كار داریم، همگی دارای همین خصوصیت هستیم. اگر هر بار كه كسی رفتار مناسبی انجام داد به اوپاداش دهید، كم كم دادن پاداش امری عادی و كسل كننده می شود. پس از آنكه یك الگوی رفتاری تثبیت شد، باید از پاداشھای متغیر استفاده كرد تا آن عادت، پایدار بماند.

پس از یك ماه كه عادتی را مرتبا تقویت كردیم باید دادن پاداش مرتب را قطع كنیم و به خود یا دیگران به طور غیر منتظره پاداش دھیم  پاداش متغیر، یكی از نیرومندترین وسایل شرطی كردن در جھان است. به عنوان مثال كسانی را كه به طمع پول به پای ماشینھای قمار  جك پات می روند در نظر بگیرید. اگر قرار باشد كه همیشه ببرند، هر چند كه ممكن است اوایل برایشان جالب باشد، اما پس از مدتی این تفریح به صورت كار در می آید  یعنی ھر روز می روند اهرمی را می كشند و بابت آن پولی از دستگاه می گیرند  !

اما اگر ندانند كه پاداش می گیرند یا خیر، هیجان بیشتری در سلسله اعصابشان ایجاد می شود و در هنگام بردن پول، لذت خیلی بیشتری می برند و بدین ترتیب شرطی می شوند.همین لذت است كه افراد را به قمار معتاد می كند. همین طور اگر پس از ترك سیگار، به خود پاداش دھید كه  فقط یك سیگار بكشید، از نیروی پاداش متغیر استفاده كرده و بر شدت اعتیاد خود افزوده اید. سعی كنید به هیچ قیمتی این اشتباه را مرتكب نشوید.

شرطی كردن تكنیك شماره 4

برای ایجاد تغییرات پایدار، مخلوطی از این دو شیوه را بكار برید:

1– برای كارهای معین، در فواصل مشخصی به خود پاداش دهید. این شیوه را برنامه تقویت ثابت می نامند . مثلا اگر دلفینها ده پرش صحیح را انجام دهند، در پرش دهم همیشه پاداش می گیرند.

2– برای اینكه گرفتن پاداش در نظر دلفین عادی نشود، برای پرشهای خوب، بطور اتفاقی به او پاداش جداگانهای می دهند. بدین ترتیب، دلفین هر بار سعی می كند بلندتر بپرد تا از هیجان آن پاداش، لذت ببرد. پس برای اینكه رفتار خود یا دیگران را تقویت كنید، پاداشهای ویژه ای برای تلاشھای فوق العاده در نظر بگیرید. بخاطر آورید آخرین باری كه بخاطر فعالیت شغلی خود پاداش گرفته اید و یا در مدرسه تشویق شده اید چقدر لذت برده اید.

شرطی كردن تكنیك شماره 5

یكی از ارزشمندترین وسایل تربیتی كه هم در مورد دلفین و هم در مورد انسان قابل استفاده است، شیوه موسوم به جك پات است. مربیان گاهی به طور اتفاقی برای پرشھای ضعیف نیز به دلفین پاداش می دهند. گرچه این كار، ظاھراهیچ دلیل منطقی ندارد، ولی غالبا باعث می شود كه دلفین بعد از آن پرشھای بهتری انجام دهد.

این بار كه خود یا کس دیگر را غمگین و ناراحت یافتید، از شیوه جك پات استفاده كنید و به او هدیه ای بدهید. هر چند كه شخص ممكن است كار چشمگیری نكرده باشد، لیكن پاداش غیر منتظره باعث می شود كه روحیه بهتری پیدا كند و تلاش تازه ای را آغاز كند.همین طور اگر شخص رفتار صحیحی را انجام داده باشد، اما پاداشی كه به او می دهند بیش از حد انتظار او باشد، در این صورت هم به تلاشھای فوق العاده ترغیب می شود.آیا كسی را می شناسید كه استحقاق دریافت پاداش جك پات  را همین امروز داشته باشد؟

تداعی عصبی شرطی قدم اصلی شماره 6

خود را بیاموزید برای اینكه مطمئن شوید كه پنج قدم قبلی را به طور صحیح برداشته اید به این نكته توجه كنید:

1– ھنگامی كه به یاد الگوی رفتاری قبلی می افتید، باید آنرا ھمراه با رنج بدانید.

2-رفتار تازه، باید برایتان ھمراه با لذت باشد.

3– الگوی رفتاری تازه باید با نوع زندگیی كه می خواھید داشته باشید ھماھنگ باشد.

آیا این الگو با ھدفھا، اعتقادات و فلسفه زندگیتان منطبق است؟

4– منافعی كه از رفتار قدیم می برده اید باید محفوظ باشد. مثلا اگر كشیدن سیگار موجب آرامش و یا كاهش فشار عصبی می شده است، آیا جایگزین مناسبی برای آن پیدا كرده اید كه به همان اندازه مؤثر باشد؟ آیا از الگوی رفتاری تازه ھمان قدر لذت می برید؟

5– خود را مجسم كنید كه در آینده، رفتار تازه را پیشه خود كرده اید. فرض كنید عاملی شما را به یاد رفتار قبلی می اندازد.در این صورت آیا بدون تامل رفتار جدید را به رفتار قدیم ترجیح می دهید

[score_referal_link title=’با اشتراک گذاری این صفحه امتیاز بگیرید’]

نظر کاربران

برگشت به بالا